گفتگوی شاعر و نویسنده گرانمایه لک گیومرث کله جوئی(لک امیر) با نشریه سیمره
ادامه مطلب

نوروز

هاتئ نئ عئیدئ

 

نوو (نوروژ) بئ

 

 

 مارک بوو .سالتو هه

 

ر  ئئ نومئ

 

 

 ساله ل بوو

بئ سئتین شعری از شاعر توانای لکستانی گیومرث امیری کله جوئی

قصیده لکی بی سیتیون با ترجمه ی فارسی

بی سیتیون مه نی نه ووین ئای داخیسان هاتیمه = بیستون مانده نباشی از داغستان آمده ام

له ک خوینیاواریکیم وه حاوال ییرسان هاتیمه = لک تهمت خورده ای هستم، آمده ام از شما سوالاتی بکنم

ادامه مطلب

سئ مئ ره شعری از استاد کیومرث امیری شاعر نام آشنای لکستان

سی یمیره

سیمره

دیل ته نگ بیم ئای ده س دونیای بی حاسیل= از این دنیای بی حاصل دلم گرفته بود

ئای مال دامو ده ر پی سه ودای دیل = به دنبال ندای درون از خانه بیرون زدم

وه بار کوله ی خه م روی ئار بیاوان = با بار کوله ای از غم رو سوی بیابان نهادم

گاز ئار له ندیور پیچ تاوو ئار فه رمان= پدال گاز لندرور را فشردم وفرمانش را پیچ وتاب دادم

ادامه مطلب

من های 12 کیلوئی وماهای چند تنی

من های 12 کیلوئی وماهای چند تنی

روزی با خودم  میگفتم اگر من ساختمان چند طبقه ای در الشتر داشتم خیلی خوب بود و خانه دار شدم  اما روزی که از دوراهی  الشتر سوار بر اتوبوس داشتم به تهران می رفتم دیدم تمام الشتر به اندازه یک  ن بیشتر نبود ومنیت من در الشتر حتی به اندازه ی نقطه ی  "ن" هم نبود .چند سالی در تهران  ۷ تا ۷ کار می کردم درس می خواندم و...وهر از چند گاهی از جلوی برج ایرانیان  ولیعصر می گذشتم  و ..بالاخره در تهران محلی را خریدم وبه نام من شد و...روزی که از فرودگاه امام هواپیمایم برخواست باز تهران را م  ای بیشتر ندیدم که کل  خیابان ۲۵ کیلومتری ولیعصر  به اندازه ی گردی م اش نبود ودانستم  چقدر است ان منیت من .واکنون که در این سمت اب ها هستم میبینم که ۱- ایران راخیلی ها با عراق اشتباه می گیرند ۲- بیشتر مسلمانها تفاوت شیعه وسنی را نمی دانند ۳-زبان فارسی را نمی شناسند ۴- در مسلمان بودنمان شک دارند  و...

حالا به این فکر می کنم که ان روز که خود را در گل می انداختیم  برای غیر حسین (ع) چقدر حقیربودیم.کسانی که یقه را تا ته می بستند وتسبیح به دست گوش ملت را می بریدند چقدر بدبخت بودند. کسانی که فکر می کنند کدخدای ده اند چقدر نادانند وکسانی که دم از عدالت و توسعه و...می زنند چقدر پرتند  واز همه ی اینها پرت تر من بوده ام که دلم به خاطر این چیزها می تپید و می لرزید و....

حالا دارم می فهمم معنی رگ گردن و تعصب و غیرت وقومیت و طایفه و... را

حالا ارام ارام دارم می فهمم تفاوت من تبریزی را با من ۳ کیلوئی را

وئری  ساقی درئ   میخونه آکه       ئه سه مئ  دعوت به زمئ  صفا که

حجت الله مهدوی  شاعر نامدار لکستان شعری درباره سخن گفتن به زبان مادری سروده که امیخته به طنز و بسیار زیباست از اینرو بر آن شدیم تا خلاصه ای از این شعر بلند را در این وبلاگ قرار دهیم

استاد مهدوی در سال 1328 کوچی خورشیدی در روستای سراب قَفرَم از توابع دهستان باستانی خاوه شمالی در شهرستان نورآباد لکستان به دنیا آمد.پس از تحصیلات در نورآباد و کرمانشاه بصورت آموزگار –کارمند پارسیلون ودر نهایت کارمند صدا و سیما انجام وظیفه نموده و می نمایدایشان از طایفه ی کولیوند سلسله وهم تبار با ملا منوچهر کولیوند است.

وه لهجه عه زیز   له کی   گه پ  ده ری

نه جیمئ  ئیلی   قئصه   خوو   که ری

به زبان عزیز لکی سخن می گویی نجیب ایلی و سخن زیبا می گویی

زه بو     مادریت    فئره      رنگینه

راوئن  چوو"ی  آو"  پاکئ  پاچه   گه رینه

زبان مادری بسیار زیباست روان وسلیس همچون آب دامنه های کوه گرین است

او سپس کسانی را که با کودک خود زبان فارسی

ادامه مطلب

ولم که (شامی هرسینی)

شاهمراد مشتاق معروف به شامی هرسینی در 1287کوچی خورشیدی از مادر زاده شد و همانطور که خود در شعری آورده در 5/3سالگی مادرش را از دست می دهد و در 12 سالگی از نعمت پدر نیز محروم می شود وی در کودکی بر اثر بیماری آبله نابینا می شود با توجه به اشعارش زندگی پر درد و رنجی داشته است شعر کرایه نشینی وی زبانزد زاگرس نشینان غرب کشور است وی در سال 1362 در گذشت

 

په ریشانم  ،  په ریشانم    ولم که           دوچارئ رنج  پئ نهانم  ولم  که

وه دردم آشنا کئردی ،نه کئردی              سئ تمگر    فئکر    درمانم    ولم  که

وئلم که تا نوی که س پی وه ده ردئم            دوسئ روژی که مهمانم ولم که

نه کرد که س  دعوتئ م  خوئم  بیم وه  مهمان         لئ کار خوئم  په شیمانئ م     ولم     که

نه ساخت   من ژئ  پولاده نه ئه ژ  سه نگ                هفه ش  ده   تیکه  سخوانم    ولم  که

ادامه مطلب

سئ لام بئ رال ئو خویه ئه ل

سئ لام بئ رال ئو خویه ئه ل عه زیز خوئینئو یا واش یاواش زئمئ سئو دئرئ مائیا ئو نیشتن ئه ر پا کوئرسی ئه ل ئو چئ که چئ که وئتئ ن دئرئ ئه مای .ئه ر تئلئوزیو بئ لی. هاتئ نئ پاویز بئ مارئکئ تو یوو .مدتیست به علت مشغولیت و.... به روز نشدم ببخشید

 

گستره ی زبان لکی  هرچند در این نقشه شهر های ملایر بروجرد در گستره ی کامل مناطق لکنشین هستند اما در واقع مناطق شهر نشین آنها لر نشین هستند در ضمن به نظر می رسد ایراد های دیگری نیز دارد از جمله در مورد خرم آباد که شاید بالای ۳۰در صد لک زبان دارد.در هر صورت اختلاف لکی و فئ یلی و کلهری آنقدر کم است که نمی شود آنها را جدا از هم دانست.رنگ آبی زبان های پهلوی(فیلی) ورنگ زرد گستره زبان لری و فارسی ورنگ قرمز عربیست

علی (ع) تنهاست هنوز

علی تنهاست هنوز

راستش مونده ام چی بنویسم ازتحلیل تاریخی شهادت مولایا از مظلومیت حیدر دستم به نوشتن نمی رود تاریخ نشان داده است کسانی خود را شبیه به علی (ع) ویا خود حضرت علی می دانند که بیشتر شبیه معاویه عمل می کنند  امروزحتی نخبگان دینی مان  دچار یک نو نگاه منفعت طلبانه نسبت به مولا شده اند بطوریکه چیزهائی که دوست دارند را فقط از ایشان ابراز می نمایند وانچه که بر ضرر شان است نام نمی برند.سالهاست بجای اندیشه مولا دو لبه بودن شمشیرش را به ما نشان داده اند، سالهاست بجای محروم زدائیش گداپروری را گذاشته اند آنهم با منت و هدف خاص، سالها علی نمایان نقاب از چهره بر افکنده اند وبجای آنکه شبانه وپوشیده به یاری محرومان بشتابند روزانه و با نمایش های دیدنی این کار انجام می دهند؟!

ادامه مطلب

گآله

رای به دولت 10 ام و نمایندگان ما

نمایندگان مردم ما (که برخی هاشان سه ناتور ویا چهار ناتور هم هستند) احتمالا در مباحثات داغ رای به دولت دهم  به دلایل زیر در مجلس حضور نداشتند:

۱-به علت زخم معده وسایر ناراحتی های گوارشی اقایان در ایام رمضان به مسافرت رفته اند !

۲- به علت وطن محسوب نشدن تهران برای آنها برای روزه گرفتن به استان مراجعه کرده اند.

۳-دولت نهم هنوز پایان نیافته است وخرداد سال دیگر رای گیری خواهد شد.

۴-به دلیل مصرف برخی قرص های توهم زا کر وکور و....شده اند.

۵- بسیاری از دست نوشته هایشان (مخالف یا موافق) در مسیر لرستان گم شده اند.

۶-چرا دست خود را رو کنند که مخالف یا موافق کسی باشند اون وسط می چرند و می خرامند و....به ۵ ناتور شدن می اندیشند.

۷-کمیته امداد در حوزه آنها فعال باشد کافیست نیازی به دولت نیست.

۸-استان مشکلی ندارد الحمدالله بجای خر سواری سایپا سوار شده ایم بجای تلفن موبایل دار شده ایم بجای نان خشک برنج هندی خور شده ایم بجای کار کشاورزی زیر اب زن یا... شده ایم  بجای تفریح تریاک کش و.. شده ایم   

کلا زنده باد صدقه  زنده باد کمیته امداد  زنده باد .

خدایا رحمی کن

باران رحمت

خدایا دراین ماه مقدس ما را از رحمت خویش بی نصب نگردان و در این سرای خزان زده وبر این دل های کویر زده باران رحمتت را بباران چرا که می دانم حتی در انتهای کوچه ای بن بست هم راه آسمانت باز است.

خدایا امروز دلهاییمان را می بینم افتاده بر پای هوس قدرت وثروت وافسوس وصد افسوس  که هر بار که .... می کنیم بر طبل ربنا می کوبیم وبنام مقدست چه ها که نمیکنیم آفریدگارا درهدایت همه ما تعجیل کن که سخت محتاج هدایتیم

خدایا می دانم جز وجود مبارکت کسی را توانای شنیدن درددلهاو غصه ها نیست در این شب های عزیز ما را دریاب چرا که سخت پریشانیم و درد دلها داریم

خدایا ......

خدایا .....

دیگر چه بگویم که ستار العیوبی وهمه چیز را می بینی و...

وند وند وند ودگر هیچ

در خصوص راه یافتن نمایندگان محترم دولت ببخشید مردم در مجلس شورا در استان ما( راستش حیفم میاید برای برخی از اقایان نماینده استان پسوند شورای اسلامی را اضافه کنم)

درود وصد درود  بر ما وند زاده های ، وندنگر،  وندپرست ،وند باز،  وند گز ین ،   وندفرست، وندبین ،وند وند وند ...که در موسم اننتخاباتها  وند کهایی که در گلبولهای خونمان خروپف می کنند  بیدار میشوند و وند وند کنان به حرکت در آمده و در حالیکه رگ  گردنها را متورم  ورنگ صورتها اتشین می شوند وعقل از سر مان پریده و یک وند را هرکه باشد هول میدیم توی مجلس اما       اما دریغ وصد دریغ که مجلس وندی نیست  بلکه بیشتر صدای آنهای که لهجه ئست و کئردست دارند، در میاید  وفرستادگان ما که با خورجینی پر از وندها در مجلس حضور یافته اند چنان مستان شراب بدست در اتوبان های قالیباف بافته وسواربر ماشین های ... ساخته ی بورو ،گاهی به چپ وگاهی به راست می زنند  که میزان  خسارتشان به وند ها بستگی دارد به اینکه برق اتوبان ها به علت صرفه جوی رفته باشد یا نه ،

وند بمانید وند وند بخوانید ووند وند کنان بمیرید

یک وند زاده ی فراری 

افزایش رای مردم الشتر دراین انتخابات

با نگاهی به سایت وزارت کشور متوجه شدم رای مردم الشتر به طرز جالبی افزایش یافته است جدای از این جنجالهای انتخاباتی  مسئله ی داشتن نماینده مستقل را  حتما در اینده پیگیری خواهیم نمود (از طرف کمیته الشتر)چرا که تا حالا یکی از دلایل مسئولین برای ندادن نماینده مستقل به سلسله رای کم این شهرستان عنوان می شده است که اینبار حدود ۱۰۰۰۰ به ان افزوده شده است و حدود ۹۰۰۰ رای از پلدختر که نماینده مستقل دارد و حدود ۸۰۰۰ رای از رقیب اش ازنا بیشتر است .

الشتر ۵۰۲۴۰

پلدختر ۴۱۷۳۲

ازنا ۴۲۶۴۰

افزایش رای مردم الشتر دراین انتخابات

با نگاهی به سایت وزارت کشور متوجه شدم رای مردم الشتر به طرز جالبی افزایش یافته است جدای از این جنجالهای انتخاباتی  مسئله ی داشتن نماینده مستقل را  حتما در اینده پیگیری خواهیم نمود (از طرف کمیته الشتر)چرا که تا حالا یکی از دلایل مسئولین برای ندادن نماینده مستقل به سلسله رای کم این شهرستان عنوان می شده است که اینبار حدود ۱۰۰۰۰ به ان افزوده شده است و حدود ۹۰۰۰ رای از پلدختر که نماینده مستقل دارد و حدود ۸۰۰۰ رای از رقیب اش ازنا بیشتر است .

الشتر ۵۰۲۴۰

پلدختر ۴۱۷۳۲

ازنا ۴۲۶۴۰

اقای احمدی نژاد وقوم لک

بدور از رقابت های انتخاباتی انچه برای بنده جالب است این است که رئیس جمهور کنونی تنها کاندیدی بود که یک بار در ۲۲ بهمن واینبار هم در اولین نطق انتخاباتی اش از قوم لک در کنار سایر اقوام نام برد واین امر محقق نشده است مگر با تلاش و کوشش دوستان لک

عه زیز بێرانوند

 

عه زیز  بێرانوند شاعئرئ له ک  گوو  که لئنگ"ی ئمروژه  گئ هاتئنئ  وه گه ردئ شێره ڵێ تئ رئگ   آواختمونه  

سـؤزئ چه مه نێن ، سـؤ لێن   چئ نار ێن

لــیموو سه ر   ته ڵیڵ  شفا بیمار ێن

ادامه مطلب

زبانه پهله ای (لکی) در صفحه ی نخست روزنامه کلمه سبز

امروز ۵شنبه ۳۱ اردیبهشت ماه ۸۸ وقتی به گیشه روزنامه فروشی ها سرزدم نگاهم به روزنامه تازه منتشر شده کلمه سبز افتاد در صفحه ی نخست سمت راست نوشته بود "ارا رای دیمونه مهندس موسوی" به زبان کلهری کرمانشاهی   انرا خواندم بسیار جالب بود چون همه را می فهمیدم به کلمات جالبی برخوردم که جناب حشمت الله سلطانی آورده بود "مو هندس میر حوسین پیایکه مردم دار مو مه ن وخولاصه کوئل چی زان " و..بسیار خوشحال شدم واز اینکه زبانم وخطم را در صفحه اول روزنامه ای ملی میدیدم بسیار بر خود بالیدم تصورش سخت بود. جدای از مسائل سیاسی این موضوع را بایستی به فال نیک گرفت وبه امید روزی که زبانم وخطم وفرهنگم درمدار لکستان ولرستان و کرمانشاه و ایلام تدریس شود.انشاالله

اشعاری پهله ای (لکی) در تنفر از حمله اعراب

 درزیر چند بیت شعر به زبان پهله ای وباگویش لکی آورده می شود که واکنشیست یه ترکتازی تازیان (اعراب) به سرزمین اریائی مان

هنگامی که تازیان، جنگجوی لک را به محاصره درآورده اند زنان لک به مویه گفته اند:

گه ڵ گه ڵ عئروان  چو"ار   دورمون  ته نه /  وه  ڵومه  فئله ک   ریشه مون    که نه

چهار اطرافمان را گروه گروه تازیان حلقه زده اند چرخ روزگار به سرزنش ریشه امان را بر کنده است

و آنگاه که مرد لکستانی کشته می شودبا اندوه می خواندند:

گه لڵی  ای عروان لاشه م  دینه وه  /  ئهر  بان ئه   لاشه   هم شاد  بینه وه

گروهی از تازیان جنازه ام را به چشم دیدند و با دیدن آن به شادمانی و پایکوبی پرداختند

و هنگامی که جوانان وطن سرزمین آریایی را از خون خود گلگون می کنند و از این دیار لاله خیز رخت بر می بندند و دیگر نوگلی در این بوستان نمی ماند که قوت قلب زنان لک ایرانی باشد با اندوه و زاری و موی بر کندن می سرایند که  :

کوو  نازار  بئراکه م  ئێ  دویر بو پێدا     کشتی عئروان   بئ شگنێ ئێ   ده ڵ ێا

کجاست آن برادر رعنایم تا از دور شمایلش را ببینم هنگامیکه کشتی عربها را در دیا غرق می کند

و می گوید:

بیڵا  بئ گرێوام   وێئ   زاری مه وه /وێئ  کووسێ  که تێ  دێاری مه وه

بگذ ار تا براین خواری و سر افکندگی واین شکست هویدا و آشکارم بگریم

باسپاس از تاویر

 

تعریف قوم چیست؟ آیا لک یک قوم است؟

تعریف قوم چیست؟ آیا لک یک قوم است؟

در این نوشتار  به بررسی دلایل قوم بودن لک پرداخته می شود. به اعتقاد نویسندگان وبگاه مردمان لک، لک قومی ایرانی است. در پایان نیز تعدادی از منابعی که در آنها از لک به عنوان یک قوم نام برده شده یاد می شود.

و اما تعریف قوم. ببینیم که آیا لک میتواند یک قوم باشد یا نه؟ آیا لک زیر مجموعه یه قوم بزرگتر است؟ آیا لک خود دربرگیرنده اقوام دیگری است؟

 """منبع: مجموعه مقالات موجود در سازمان دانش آموختگان ایران اسلامی ادوار تحکیم وحدت: نویسنده: شاهین زینعلی

یک قوم از یک نژاد مشترک و اصل و نسبی یکسان سرچشمه گرفته است . دارای زبان مشترک قومی و نیز در بسیاری از موارد ، مذهب مشترک است .

به لحاظ فرهنگی "فرهنگ قومی" زیر مجموعه ای از فرهنگ ملی محسوب می شود که اگرچه در ذات و سرشت خود با آن مشترک است ، اما دارای مشخصه هایی است که آن را از فرهنگ دیگر اقوام تشکیل دهنده ملت متمایز می سازد .

ادامه مطلب

کئ لئک ئاو"ئنه

راهنمایی: واژه " کئ لئک ئاو"ئنه " در زبان لکی که به معنای انگشتر است دارای ریشه یابی بس زیبایی است.ریشه اصلی این واژه از "کئ لئک" به معنی انگشت و "ئاو"ئنه" که همان "انداختنی و آراستنی" است سرچشمه میگرد یعنی انچه درانگشت برای آراستنش انداخته می شود.

ما شناسنامه هایمان را به آب دادیم وحق رای نداریم الحمدالله

ما شناسنامه هایمان را به آب دادیم وحق رای نداریم الحمدالله

 

در جاده شلمرود پلیس چند نفر بدون شناسنامه را در روز رای گیری دستگیر کرده است  که جلوی ماشینشان نوشته بودند ما شناسنامه هایمان را به آب دادیم وحق رای نداریم الحمدالله

    در زیر برخی از بازجوئی های آنها را آورده ام

1-    شغل : آموزگار

-         قشری عمدتا زحمتکش با دریافتی نسبتا کم اما تاثیر کذار بویژه در شهرهای کوچک.

-         چرا شناسنامه ات را به آب انداختی؟!

 من یک معلم ام که از چند جهت در احاطه بودم الف: محل کار چنانچه برخلاف باند حاکم قدم بردارم سر  

ادامه مطلب

امام رضا (ع) و" ئتئ یئ

امام رضا (ع):

تزاوَرُوا تحـابـوا و تصـافحُـوا و لا تحـاشمـوا
(بحارالانوار،ج78،ص 347)

وه سه ر کیشی  یه کتئ رگ  بئ چئن  تا یکتئ رئگی تئو   دووس  داشتئو" ئی   ئو  ده س  یک بئ گئ رئن (ئو زوور بئێه ن) ئو ئه ر  یه گ   خه زئو  نه گئ رئن

. به دیدن یكدیگر روید تا یكدیگر را دوست داشته باشید و دست یكدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.

با تشکر از علی ایتیوند 

نومه لئ له کی (نام های لکی)

در زیر اسامی زنها و مردان را به  زبان لکی اورده ام تا یادمان نروند و  اگر فردا روزی گذرمان افتاد بر گورستانی و نامی را دیدیم  رم نکنیم وبدانیم این ها نام پدران و مادرانمان بوده اند نکته قابل ذکر در نام زنان  بیشتر دوتکه هستند مانند : شاه +....و  طلا +....و   یا نور +....  ویا نام برخی زیور الات هستند در مورد مردان نیز این گونه است شاه + ...و نور+.... و   علی +.... ویا نام بزرگان ایران زمین هستند .نکته ناراحت کننده در مورد اسامی خدابس و دختربس و خدارحم است که خود گویاپسرگرائیست که هنوز هم وجود دارد  .

 نکته:

ێ  همان ی کوتاه در لکی ا ست مانند   ێــره  = اینجا

ڵ   همان ل غلیظ لکی(دلفانی) است  مانند وه ڵا = به خدا   

1- نوم ژئنه ل(اسامی زنها)

اشه   اشی  انتیکه   به سیمه ،  بێ توک  به سی   تاجینه  تاج دولت تاجه   

ادامه مطلب

در پی حمله برنامه ریزی شده وناجوانمردانه برخی دوستان نادان و دشمنان کینه توز به برخی وب های لکستان خواه ویا مدافع حقوق مردمان لک وزبان لکی جناب نورمحمدی عزیز شهادتینی اورده اند تا شاید انگ زنندگان حساب کار دستشان بییاید .بنده هم این شهادتین را می گویم تا شاید حداقل از این دریچه به این حقیر انگ نزنید (خداوند مکر و حیله را به خودشان برگرداند )

شهادت به یگانگی الله و پیامبران و...

خیلی مواقع با خود میگفتم چه لزومی دارد که بزرگان شهادت به یگانگی خدا و رسالت پیامبران و پیامبر خاتم و امامت دوازده امام به اسم  و به صراحت بیان کردند چرا  بعد از نماز این دعای زیر  تاکید شده است .رضیت بالله ربا و بالاسلام دینا و بمحمد صلی الله علیه و آله نبیا و بعلی اماما و بالحسن و الحسین و علی و محمدو جعفر و موسی و علی و محمدو علی و الحسن والخلف الصالح علیهم السلام ائمه و ساده و قاده بهم اتولی و من اعدائهم اتبرء. چرا زیارت آل یس فرازهای مهمش شهادتین و  امامان ،اعتقاد به رجعت و مرگ و صراط حق و یک یک اعتراف به حقهای مذهب شیعه را نامبرده است .

حالا می فهمم کسانبکه می خواهند کار اجتماعی کنند بیش از همه به شهادت به یک یک حقانیت ها لازم دارند و با صراحت باید اعلام کنند تا تگ زنها نتوانند برچسب بزنند.پس من یک بار دیگر با اعتراف به حقانبتهای مذهب حقه شیعه اعلام می دارم. معتقدم د ر زیر آسمان دنیا، جمهوری اسلامی بهترین حکومت در جهان است که زمینه ظهور امام در پرده غیب را می تواند فراهم کند.ولی فقیه صالح مومنی است که نظیر ندارد.جهان امروز فرصتی بی نظیر برای جمهوری اسلامی است که حکومت اهل بیت را در عمل به جهانیان معرفی کند.بهترین گزینه هم می تواند این باشد که رییس دولت هم فقیهی چون رهبری باشد که تمام احکام از ریز و درشت را پیاده نماید.

که منظور از پیشنهاد استان لک  در پیکره نظام مقدس جمهوری اسلامی که خود برآمده از دعای صالحان و مومنین از اول اسلام تا قرن حاضر است این است که :

ادامه مطلب

کتاب حجت الله مهدوی منتشر شد

گولریزان

مجموعه اشعار لکی  "حجت‌الله مهدوی"  شاعری برآمده از پرافتخارترین حوزه شعر و ادب در غرب کشور یعنی حوزه ی کولیوند تحت عنوان "گلریزان" به همت انتشارات شاپورخواست خرم‌آباد منتشر شد این رخداد فرخنده را به همه ی دوستداران فرهنگ وهنر در ناحیه لکستان و همه ی ساکنان  استان های لرستان وکرمانشاه وایلام وهمه ی انهائی که دل در گرو شکوفائی  زبان لکی دارند تبریک می گویم

ماوانتخابات

ما وانتخابات

.......

ونگرانی بنده از ان روست   که نتیجه رای در منطقه ما ودر کل استان ما ودر حوزه زاگرس غربی(جز برخی شهر ها )همواره برخلاف جریان عمومی در کشور بوده است واین نشان دهنده کمی رشد سیاسی توده مردم از خواص تا عوام ومشکلات فرهنگی ریشه دار و اقتصادی حل نشده است. هر چند در این بین گناه خواص بیشتر است .انجا که بیش از نیمی از کارمندان الشتر را فرهنگی ها تشکیل میدهند واین برادران گرامی بایستی همان نقش هدایت و معلمیشان را در این مورد خاص تکرار کنند مشاهده شده است که جو  حاکم بر این اداره (که مختص این دوره هم نیست) باعث شده که مربیان و معلمان فرزندانمان  گچ و تخته را رها کرده و بچسبند به برخی از این درگیری های نیمچه سیاسی .......

لطفا بقیه نوشته را در وب سلسله ملاحظه نمائید

www.selselaa.blogfa.com

سالئ نوو بئ مارک

هئ نای   که له  وا  وائی وئهاران     وه لیتئ   وه شت    وه کیلئ    واران

سالئ نوو تو بئ مارگ بوو

سال نوو بئ مارئگ بوو

 

هاتئ نئ  وئهار  ئو  نورووژ ئو سالئ  نوو  بئ مارئگ  بوو  ئه ر 

کوئلئ  که سه لئ گئ  ئی عیده  مه گئ رئن ئومئید وارئم  هه ر

سالئ خوومو نئ داشتوئی

 

صدای پای بهار می آید  و ده نگئی تئ ره قه

یکی به سبزه هایش سرک میکشد یکی دیگر دست بچه هایش را گرفته تا برایش لباس بخرد   پسر  مو طلائی سرو روی خود را سیاه کرده ولباس سرخی را پوشیده همراه پدر که تنبک می زند در خیابان و می خواند بهار ....فرش های شسته شده از دیوار ها آویزان است  ،ماهی های سرخ بال بال می زنند در شیشه ها ودست مرد ها و زنان پراست از ...

صف بانک ها تا نوک دماوند و صف خودروها  تا مشهد و..جنب وجوش ی در کار است تا رفتن فصل سفید را جشن بگیریم(البته با کمبود باران) ویک بار دیگر به پیشوازی بهار برویم  و بر خود بنازیم که به عنوان نخستین قومی هستیم که این شاهکار خلقت یعنی مساوی شدن روز و شب را  فهمیدیم و امروزجشن  میگریم .به نظر می رسد از انجا که ملت ایران  پیش از اسلام موحد بودند (اما متاسفانه در چنگال موبدان زرتشتی گرفتار )پس از پذیرش دین مبین اسلام  برخی از ایین هایشان که منافاتی با اسلام نداشت را حفظ کردند اما چرا چوار شه مه سوری هو نه سه مئ نئ مه زانم ! برخی ها ان را بجای مانده از ایین زرتشت می دانند اما به نظر می رسد چون اتش در ایین زرتشت جایگاه کعبه و سمت پرستش را داشته بنابراین پریدن از روی ان  ،گناهی بزرگ محسوب می شده است واین نظریه به خودی خود رد است اما شادی و سرور و در کنار اتش بودن ویا دور  آن چرخیدن ممکن است ریشه ی زرتشتی داشته باشدچرا که بیشتر پایکوبی ها ایرانی (کردی ولری و. )حالت حلقه دارد . برخی ها براین عقیده اند که پرش از روی اتش را عرب ها بر ایرانیان تحمیل کردند تا به یکی از مقدساتشان(اتش) توهین کنند! وبرخی ها می گویند این اتش بازی ها نشانه اتشی می باشد که در دست طرفداران کاوه اهنگر در نبرد با ضحاک بود  ولی هرچه باشد این پریدن از روی اتش کار درستی نیست وفکر نکنم ریشه تاریخی ای داشته باشد، از ئاگئ ر که بگذریم می رسیم به ترقه به تعبیر بنده ترقه=ترکیدن بغض سالهای پیش است که 4شنبه سوری ئو ن میشت بوو کاری ندارم ان برخورد ها درست بود یا نه اما امروز نتیجه اش را می بینیم. واین فاجعه غم انگیز خانمان سوز متاسفانه یک واقعیت است که چون سالها وجود داشت اما بودنش انکار شد حالا چون دملی بزرگ سر براورده ومی بینیم که چگونه بر اثر ندانم کاری  برخی مسئولین وکم فرهنگی برخی جاله ل روز جشن و شادی کاو"ه (کاوه اهنگر) به چه میدان جنگ مضری تبدیل می شود ....!!!؟

قئ لا ئو کئوگ

قئ لا ئو کوئگ (کلاغ و کبک)

این متن در پاسخ به برخی کامنت های دوستان داده شد زیرا ادرس وب دوستان را نداشتم

این بحث (تجزیه لرستان و لکستان و زبان لکی و..) در برابر سخن ترکیبی !(لرستان بزرگ!) و قوم گرائی و.. برخی از اقایان اورده شده است  که بنده پرسیدم تشکیل لرستان بزرگ برای چه هدفی؟واقایان براشفتند که به قوم بزرگ لر توهین کرده ای و هاک...مگر لرستان یک کشور است که اگر خدای نکرده تجزیه شود امنیت ملی وزندگی مردم دگرگون  شود؟    نه لرستان یک استان است واین تقسیم استانی یک فرایند داخل کشوریست که در نهایت به نفع همه است زیرا منجر به دریافت بودجه بیشتر خواهد شد برای نمونه می توان به شهر های همچون بیرجند و اردبیل و قزوین اشاره کرد که پس از جداشدن جقدر توسعه یافته اند قطعا توسعه بروجرد وخرم اباد برای ما بهتر است هومسا خوو گه ن نی یه (البته در اینجا بگویم با تشکیل استان زاگرس مخالف اما با لرستان شرقی یا شمالی موافقم).هیچ میدانید به علت وجود کارخانه های زیادی که در بروجرد و شهرهای اطرافش وجود دارد لرستان یک استان محروم صنعتی به حساب نمی اید؟! در حالیکه در الشتر و دلفان وکوهدشت خبری از صنعت نمی باشد.

در مورد برادران کرد به گفته شما ضد ایران ! هم نگران نباشید ما در صدد چسبیدن به ان مفلوکان نیستیم چرا که انها به جای کردستان سر از ترکستان در خواهند اورد.  بلکه می خواهیم از چه سبیان هو م تبار ه ل ئو هو م زبانه ل  عزیزمو ئئ ایلام وکرماشان وه گه رد ئاو" ئئ جلوگیری نمائیم (به عقیده بنده انها هم لک هستند).بنده از شما سرور گرامی می پرسم ایا فارسی و در نهایت عربیزه کردن زئونه ل محلی با لریزه کردن زبان لکی کلیک نمئ رئی؟ایا در چند دهه گذشته چند درصد مردم لک زبان ابتدا  و"ئژئو  لر زبان واکنون ئاو" لیه لئو فارس زبان شده اند؟! البته این گفته نه یعنی اینکه زبان فارسی زبان بدیست بلکه زبان فارسی میراث ناقص ایران باستان است و احترام به ان برهمه واجب است. اما ما انتظار داریم این زبان عزیز به جای تکیه بر زبان های بیگانه عربی و لاتین به گویش های باز مانده از پارسی که لکی یکی از انهاست تکیه کند .

انچه بنده بران تکیه دارم رسیدن به مدلی ئه رای نئجات زبان وفرهنگ بومی ودر نهایت کل کشور عزیزمان ایران است ودرست می خواهم ابتدا از چرائی برداشته شده کلاه های نمدی در پشت بازار در ۴۰ سال پیش وحمله به برقع زنان اغاز نمایم و برسم به اینکه چرا در انجمن لرستانی ها ی تهران برخی ها و"ئتن را به لری  منع کرده اند (لکی که  قبلاحرام اعلام شده بود) و دور از کلاس می دانند.چرا با تشکیل کلاس های رایگان خط و اموزش زبان لکی بنده در محل انجمن برخی از روشن فکران (فرید قاسمی و..) گئ زئک ئو دا وما نتوانستیم بیشتر ۲ترم این اموزش اساسی را ارائه دهیم و حتی توسط برخی ها (ع-ساکی) ابتدا تمسخر و ئه سگه تهدید شدم؟

چرا باید با جمعی هم پیاله باشیم که زبان وفرهنگ خود را قبول ندارند؟    اری برادر عزیز این چنین بود که بنده که از مسئولین انجمن بودم اکنون خانه نشین شده و در گوشه ای کئز کرده ونان ماستمان را می خوریم و هر از چند گاهی مه قویلئ نیم

ئه ر ئا خئر  کلاغ خواست راه رفتن کبک را بیاموزد ....

 

مه گیرئم -استاد حسنوند

مه گیرئم (گریه می کنم)

مئ  و"ارونئم    وه   گه رد ئ     و"ا   مه گيرئم

ئئ طورئ   و"شد   بئ تاشا    مه گيرئم

نئ مئم  ئه ژ  گيريم   كه س    با خه ور  بوو

مئيه مئ     سوويكئ   و"ژئم   ته نيا  مه گيرئم

مئ نو  و"ارو   بئراله   يئ  له ميمو

ئه ژئونه سه    گئ  چو"ي  دليا   مه گيرئم

 و"ارونئم  =بارانم        و"ا=باد   

   و"شد =پهن وبی انتها

  ئه ژ =از 

مئيه مئ =پناه می اورم    سوويك=گوشه دنج   و"ژئم =خودم ،با خودم

 

ادامه مطلب

روز زبان مادری

با انکه هر سال در چنین ایامی در انجمن مراسمی در گرامیداشت روز زبان مادری بر پا می شد  اما امسال بنا به دلایلی ... خبری نبود در زیر متن بیانیه کمیته دانش اموختگان و دانش جویان انجمن لرستانی ها را در این مورد اورده شده است.

زبان پدیده ای بوده است ازلی و ازلی خواهد ماند واگر نیاز بود همه ی مردمان دنیا یک زبان و فرهنگ داشتند  باری تعالی این همه زبان و فرهنگ مختلف را در آفرینش انسانها بوجود نمی آوردند ،می توان گفت این عامل در کنار سایر عوامل اقتصادی و سیاسی  موتور تحرک جامعه ی بشری به سوی تکامل و تعالی مورد نظر افریدگار می باشد ، از دیرباز زبان در کنار پوشش وموسیقی تشکیل دهنده ی اصلی فرهنگ هر قومی بوده است ، امروزه نیز زبان هر قوم نمایاننده ی فرهنگ ان قوم است و هر زبانی که  گویندگانش  نتوانند به ان زبان شعر بگویند و نویسندگانش با آن بنویسند  دیر یا زود  در اثر حمله زبان های دیگر قرار گرفته و بسیاری از اصطلاحاتش از بین می رود . به گمان ما از بین رفتن زبان های غیر رسمی در هر جامع ایی معلول دو علت درونی و صوص اورده شده است

ادامه مطلب

مرگ چئ له ئ گوجه ر

ئه ژ ئیمشو (اول ئه سپه ن)  چئ لئ گو جه ره (مه مئیل)  مه مئ رئی  ئو  سو   دا ئو   مائی  ئو  مه حوئه نئی:

هرسال اول اسفند مصادف است با پایان چله کوچک وامدن مادر شان (از فردا) که می گرید و به سینه می زند و می خواند:

شه شه م ئه روئی شه سه ته (شش روز من مانند ۶۰ روز رفته خواهد بود)

 و می خواهد در ۶ روز انتقام ۶۰ روز رفته زمستان را بگیرد و از اول تا ۷ اسفند سرما و باران خواهد بارید! انگاه روز ۷ اسفند می خواند  

" هه میل مئ رد مه مئیل مئ رد دئل وه کئی بئ که رئم خوو"ه ش

دئوم چومه تئی بئ گئ رئم وئلاتئی کوئل بئیه وه ته ش"

و زمین در اثر این اتش گرم خواهد شد.

جدائی نماینده ی مردم سلسله

به زودی مردم سلسله فریاد جدائی از دلفان را سر خواهند داد

وبلاگ لکستان ازاد

وبلاگ لکستان ازاد به ادرس زیر راه اندازی شد 

http://azadilakestan2009.persianblog.ir/

قوم لک از زبان اقای احمدی نژاد در سخنرانی 22 بهمن

پس از انکه اقای کروبی ۴ سال پیش در کرمانشاه قوم لک را خویشاوند خویش خواند در سخنرانی سالروز پیروزی شکوهمند انقلاب ریس جمهور مان جناب اقای دکتر احمدی نژاد از قوم لم (در کنار سایر اقوام کرد لر بلوچ اذری و..) از اقوامی دانست که در پیروزی انقلاب نقش داشته اند.

این معرفی واشنائی ارام قوم لک بدون تردید با کوشش و تلاش دوستان لک زبان وخیرخواهان لر و کرد بوده است وجای تبریک دارد.

متن اصلی خبر در http://www.lakistan.persianblog.ir/ امده است.

رضائی نورابادی-فرهنگ عامه لک

فرهنگ عامه لک, / علی‌عباس رضایی‌نورآبادی؛ به راهنمایی: احمد تمیم‌داری.

پایان نامه (کارشناسی‌ارشد) -- دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، 1372

در این رساله - چنانکه از اسمش پیداست - به بیان مفصل فرهنگ عامه قوم لک پرداخته شده است و تقریبا" کاری است جدید. لک‌ها قومی هستند که از نظر تقسیمات سیاسی کشور، در شمال غربی و غرب استان لرستان مقیمند ضمن آنکه تعداد زیادی از آنها در دیگر استانهای کشور نظیر کرمانشاهان، ایلام، همدان و .... به سر می‌برند.

در خصوص لرستان  کتابهای زیادی به وسیله پژوهشگران داخلی و خارجی نوشته شده است ولی اوضاع و احوال لک‌ها چنانکه باید در آن کتابها نیامده است . در این رساله ضمن معرفی کامل پیشینه  لک‌ها، بیان کامل موقعیت جغرافیایی اهمیت تاریخی، وجوه تسمیه، زبان، گویش ، موسیقی . ..... لک‌ها، در نه فصل متوالی فولکلور این قوم شامل لباس و پوشش آنها، آداب عزاداری و عروسی، طب و درمان، ادبیات عامه، باورهای مردم، ادعیه و توسلات ، نذر و نیاز، بازیها و سرگرمیها و ..... بررسی شده است .

برگرفته از:

http://www.lakistan.persianblog.ir/

استان لکستان

درخواست از رهبر انقلاب وریس جمهور برای تشکیل استان لکستان

این درخواست توسط دوست عزیزوبلاگ نویس ولی الله نورمحمدی داده شده است برای دیدن  متن کامل  درخواست می توانید به ادرس زیر مراجعه کنید

 http://www.100gh.blogfa.com/

فئ له ک

فئ له ک (فلک)

فئ له ک سروده ی زیباوپرمغزیست به زبان لکی اثر استاد رضاحسنوند (شوریده) شاعر معاصر الشتری می باشد  که به شیوه ای نگارش شده که دامنه وسیعتری از لک فهم ها  بتوانن ان را بخوانند در پایان متن برخی از لغات به فارسی برگردانده شده اند.
فئ له ك   خير  ئه ژ  خوصه  هوو"يچ  ئه  مئ  ناتئي
فئ له ك   ئه ر  عئ شق    هر  تئيزه    مئ هاتئي
دلئ م   عاشئ ق   نئو" يي    آو"ش تمه ر   وه رئ  سه گ
سه گ   عاشئ ق    بوو  ئه ر   دل   مئ   نه نياتئي

وهاري بي ئو لئيز  ئو  لونه  مئي  داشت
نه هه لگه  هه لگ  نون ئو  نه خه مئ  چاشت
وه   يئ  گئل"    وا  نئ هات  ئه ر  مئ  بي ئئ  رئي
خودايا   مه ر كوئچئ ك  مئ  قو م قو مه   آو" شت

ادامه مطلب

 

شعر دالئ گه گیان (مادر جان) شاعر لک زبان عراق می باشد این شعر به خط ی است که بنده بر ان اصرار دارم باید گسترش یابد چرا که عمق زبان لکی در ورای این مرز بندی های سیاسی بوده و انها سالهاست با این خط کار کرده اند و اشنا هستند و انصافا تا کنون از سای خط ها هم کامل تر می باشد و این مثال محکمی است برای کسانی که اصرار بر خط موسوم به لری دارند

 داڵگه‌ خۆشاڵه‌ خۆت
له‌ ڵڕستانی خۆت
له وولاتی خۆت
خۆشاڵه‌ خۆت

داڵگه گیان
له‌دووڕی شاران دووڕ بییم له توو
داڵگه‌ ئه‌ی داڵگم
ده ڕدت له گیانم
تۆ هایته کوو ومن هامه کوو
خۆشاڵه‌ خۆت
له‌ ڵرستان و پشتکو

 

ادامه مطلب

چئ لئ

مرگ چئ لئ که لئنگ ئو  ئه دی هاتئ نئ  چئ لئ گوئجه ره بئ مارئک بوو

جالب است بدانیم   مرگ چله بزرگ با جشن سده هم زمان است؟

«افسانه‌ها و قصه‌های لکی» منتشرشد

«افسانه‌ها و قصه‌های لکی» منتشرشد

«افسانه‌ها و قصه‌های لکی» با گردآوری «کیومرث امیری کله‌جویی» به‌كوشش مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری منتشر شد.

ادامه مطلب

ایا واقعا جد رضا شاه الشتری بود

ایا واقعا جد رضا شاه الشتری بود؟

کیوان پهلوان چه می گوید؟

ایا خاندان پهلوی از لک بودن خود خبر داشته اند؟

ایا توجه انها به سلسله (الشتر) که کاخی در انجا ساختند و طرح توسعه سلسله را پیاده کردند اتفاقی بوده است؟ و...

چنانچه در این مورد نظری دارید به وب سلسله بروید و نظرتان را بگذارید  با سپاس

www.selselaa.blogfa.com

کمک زبان لکی به فارسی

در زیر چند نام در زبان استخوان دار لکی که می توانند به کمک زبان رسمی بیایند و ان را که ارام ارام به گویشی از عربی تبدیل شده ومی شود  نجات دهند از این اسامی در سایر زبان های ایرانی مانند : کردی ،لری،بلوچی ،پشتون ،گیلکی و.. فراوان است که می توانند به کمک زبان رسمی بیایند اگر .... بگذارند و بخواهند

کوول آو"ژدم=عقرب

این اسم از کوول (کول یا شانه ) وآو"ژ(انداخته) ودم تشکیل شده و معنی ان دم خود بر کول انداخته است که رد برخی گویش های لکی  دم ئه ر کول (دم بر کول) هم می گویند حیف نیست این کلمه ی زیبا از بین برود و به جای ان از اسم عربی عقرب استفاده شود؟!

نئوژی=عدس

آیا نئوژی که هم وزن نخود است را بهتر است به کار ببریم یا عدس عربی را؟!

ایواره= عصر

و....

در این مورد نیاز به کمک و همراهی دارم زیرا در حال تهیه یک سری از این لغات و ارسال ان به فرهنگستان هستم

به زودی نهج البلاغه لکی را خواهیم خواند

 

در راستای اعتلاوحفظ زبان کهن لکی (په له ای) یکی از جوانان لک زبان استین بالا زده است.

علی اتیوند جوان کوهدشتی علاقه بسیاری به زبان و ادبیات لکی داشته و دراین راستا فعالیتهای زیادی را ازجمله تنظیم دستور زبان لکی، گرد آوری ضرب المثلها وتک بیت های لکی ، برگردان داستانهای مشهورایرانی مانند شیرین وفرهاد وآرش کمانگیر به زبان لکی را انجام داده و هم اکنون هم ترجمه نهج البلاغه را از عربی به لکی آغاز نموده است

  هه ر بئ ژئی اتیوند عه زیز

ردپای اساطیر ایرانی در زبان لکی

رد پای اساطیر ایرانی در زبان لکی

 

هرچند همه‌ی ما از سر احساس و حسی ملی و عقده‌های تاریخی هرجا سخن از لهجه و زبان به میان می‌آید لکی را زبان می‌دانیم و بر این علم ناخوانده اصرار می‌ورزیم و حقارت لهجه بودن را برنمی‌تابیم و مثل بسیاری امور دیگر تنها فربهی رگ گردن و سرخی گونه را حجت موجه خود می‌دانیم! اما درست آن است که هنوز تحقیقی مستند به دلایل علمی و با تکیه بر اصول زبان‌شناسی و مستندات تاریخی و ریشه‌یابی کلمات و … به انجام نرسیده است که فرضیه‌ی زبان بودن لکی را به اثبات برساند و اگر چنین خدمت بزرگی از کسی برآید ملتی مرده را حیات بخشیده است. بی‌شک اگر بتوان ردپای زبان لکی را در تاریخ گذشته‌ی ایران یافت و در جان اساطیر ایرانی خونی از کلمات لکی را جریان داد یکی از سرشاخه‌های این رودخانه‌ی خروشان را شناخته‌ایم.

ادامه را  در هفته نامه سیمره بخوانید

http://www.seymare.com/?p=643

خط سارائی

 

وه نام خوداێ بێ وێنه

استاد سارائی در وبش ۱۳ نکته را برای نگارش به لکی اورده است که می توانید برای فراگیری این خط به ادرس زیر مراجعه کنید

http://ilamasu.blogfa.com/post-26.aspx

 

داستان کوتاه

     

تاپوو

·       ظاهر سارایی

لَيڵه  زه مين  گرتۊ ، سه واقه  زه مين  و  زه مان  رچگانۊ . هێمان  وه فره يل  پاێ كِوِر  ده لا  نساراو   نه تێوياۊ.

لۊله ێ  گورگ  و  كزه ێ   وا، دةێشت   ئه ڵپێچاۊ . پياگ رێوار  وه   فه رجي  شووڕ و كوته ك  ده س و بگده ێ   قه ێ ِ ، ده كواو  دیات  و ئةڕا  كوو  دچگ؟ هه خودا  خوه ێ  دزانس. هه  يه ديارۊ  كارێ زه روورۊ . دڵ  ناۊ  ده  گيان و  وه ر  ناۊ  ده ڕوو.

پياگ ،  گتێ  كردو  چه م  هێزدا. ئاخر  ليسك ِ  كز كوور  و خۊنالي  خوه ر  ، دة پێشت  چگاێل  وه راێوه ر   ئاوا  بو.

ادامه مطلب

جایگاه زبان و ادبیات لکی در میان دیگر ادبیات های مجاور

رضا حسنوند

و اما جایگاه این ادب در میان ادب پارسی هنوز به واقعیت و حقیقت شناخته نشده زیرا هرمحققی که پای در این استان نهاده  بدون استثنا ابتدا وارد خرم آباد شده و بنابر زبان میزبانان و راهنمایان خود ، ز با ن گستره وسیع لرستان را را لری قلمداد کرده و از نام زبان لکی  دورماند ه اند   و بعد از سال ها بعضی از نویسندگان تازه فهمیده اند که؛ نه بابا آن زبانی که لری اش نامیده اند سهو بوده و می بایست لکی اش می نامیده اند و ننامیده اند و اشتباه پر طنطنه مستشرقین اروپائیان را درنام کانگورو مرتکب شدند :

 

ادامه مطلب